Programma 6: Economische- en Sociale zaken

Versterking en behoud van de gemeentelijke economische infrastructuur op basis van een actieve bijdrage aan het regionaal economisch vestigingsklimaat en lokaal maatwerk.

Toekomstbestendige economie, recreatie en gebiedsmarketing

Wat willen we bereiken?

Wij streven naar een sterke, toekomstbestendige, inclusieve en vitale gemeente die kan inspelen op (inter)nationale ontwikkelingen, kennis en innovatie en nieuwe economische kansen. Het versterken van de brede welvaart en toekomstig verdienvermogen staan hierbij centraal. Ondernemers in Den Hoorn, Maasland en Schipluiden zijn van groot belang voor de leefbaarheid en vitaliteit van onze dorpen. Daarom werken we nauw samen met ondernemers en ondernemersorganisaties, die een belangrijke verbindende rol vervullen tussen de gemeente en het lokale bedrijfsleven.

Met het stimuleren van kennis- innovatieontwikkeling, en met behoud van de identiteit van onze dorpen en de kwaliteit van het landschap, versterken we het economisch vestigingsklimaat en onze positie in de regio als agrarische gemeente. Daarbij zetten we in op een evenwichtige ontwikkeling van economie, landschap en leefomgeving.

Daarnaast willen we de recreatieve aantrekkelijkheid van Midden-Delfland vergroten. Door aantrekkelijke en laagdrempelige recreatiemogelijkheden in de dorpen en het landschap te stimuleren, versterken we de brede welvaart, gezondheid, sociale ontmoeting en de lokale economie. Ook bieden we ruimte voor nieuwe economische kansen, zoals verbreding van de agrarische bedrijfsvoering.

Een sterke naamsbekendheid van Midden-Delfland draagt bij aan het behoud en de versterking van het groenblauwe landschap, de recreatieve sector, de landbouw en het ondernemerschap. Gebiedsmarketing speelt hierin een belangrijke rol en versterkt bovendien de onderlinge verbondenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

Het gemeentelijk lidmaatschap van Cittaslow biedt lokale ondernemers een instrument om zich te onderscheiden op duurzaamheid vanuit een innovatieve en maatschappelijk verantwoorde ontwikkeling. Bedrijven en organisaties die werken volgens deze principes en daarmee bijdragen aan de doelstellingen van Cittaslow en de Sustainable Development Goals, kunnen zich als ‘Supporter Cittaslow Midden-Delfland’ aanmelden en vanuit de gemeente het daarbij behorende certificaat ontvangen. Medio 2022 waren er 58 supporters en het aantal groeit gestaag.

• We actualiseren het economisch beleid en vertalen relevante onderdelen uit regionale ruimtelijk-economische visies, agenda's en strategieën naar een gemeentelijke ruimtelijk-economische strategie die richting geeft aan een sterke en toekomstbestendige economie.

• We nemen economische beleidsuitgangspunten op in de Dorpenvisie, zodat economische ontwikkeling aansluit bij de identiteit en kwaliteiten van de afzonderlijke dorpen.

• De stichting PUUUR Midden-Delfland voert de Meerjarenambitie en -strategie Gebiedsmarketing 2026-2030 uit. Jaarlijks worden de effecten van gebiedsmarketing inzichtelijk gemaakt, onder meer door het meten van de naamsbekendheid van Midden-Delfland onder inwoners en regiobewoners. De groei van het aantal aangesloten partners en de versterking van de onderlinge samenwerking, bijvoorbeeld via streeklunches en arrangementen, zijn daarbij belangrijke indicatoren. Daarnaast werkt PUUUR aan het vergroten van de eigen inkomsten, naast de gemeentelijke subsidie.

• We ondersteunen de verdere opschaling van gebiedsmarketing binnen de Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. De uitvoering van het project Welkomstborden vormt hiervoor een eerste zichtbare stap.

• Voor de glastuinbouw verkennen we de toekomstbestendigheid van de glastuinbouwclusters en stellen we een ontwikkelperspectief op voor de verdere ontwikkeling van deze belangrijke economische sector.

• We stellen een gemeentelijk recreatiebeleid vast. Hiermee stimuleren we recreatie, gezondheid, ontmoeting en brede welvaart, versterken we de kwaliteit van het landschap en brengen we de recreatieve en economische kansen van Midden-Delfland beter in beeld. Tevens besteden we aandacht aan de verbreding van de agrarische bedrijfsvoering en samenwerking met regiogemeenten.

Zie voor nadere toelichting paragraaf Verbonden partijen

Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026

Lasten
Economie (€ 188.004)
De toename heeft meerdere redenen. Enerzijds vanwege in 2025 naar 2026 doorgeschoven budget voor Economisch beleid (€ -30.000). Anderzijds de financiële uitwerking voor het gebruik van de voorziening vastgoed (€ 114.800) en een restant de verschuiving van werkgeverslasten (€ 99.830).

Baten
Economie (€ -246.400)
De toename voornamelijk vanwege de verhoging toeristenbelasting (€ -120.000) een verschuiving leges over de programma's (€ -16.900) en in mindere mate inkomststijging huurinkomsten (€ -12.800).

Iedereen doet mee in Midden-Delfland. De inwoner die in staat is om betaalde arbeid te verrichten, stimuleren en ondersteunen wij zo snel mogelijk richting de reguliere arbeidsmarkt. De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, participeert naar vermogen in de samenleving. Wij ondersteunen de inwoner die tijdelijk niet in staat is om zelfstandig in het inkomen te voorzien, en voorkomen en/of bestrijden armoede en schulden onder onze inwoners. Belangrijke ambitie is het aantal mensen dat afhankelijk is van een gemeentelijke uitkering terug te dringen. Hiertoe voeren wij een actief en effectief re-integratiebeleid in combinatie met het handhaven van de wet- en regelgeving.

Binnen de gemeente Midden-Delfland heten wij inburgeraars welkom. Wij streven ernaar dat inburgeraars zich thuis voelen in onze gemeente, de weg leren kennen en de taal leren spreken. Met als doel dat de inwoner gaat participeren binnen onze maatschappij, met als uitgangspunt betaalde arbeid.

· Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Zoveel mogelijk inwoners van Midden-Delfland werken om te voorzien in hun
eigen onderhoud.
· De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, werkt aan het vergroten van zijn/haar mogelijkheden en participeert naar vermogen in
de maatschappij.
· Zo min mogelijk inwoners van Midden-Delfland leven in armoede. We werken eraan het bereik van onze minimaregelingen te verhogen
onder de doelgroep.
· Door vroegsignalering van schulden voorkomen dat deze oplopen tot problematische schulden.
· De stijgende lijn van het uitkeringenbestand willen we doorbreken.
· Zoveel mogelijk van onze statushouders ronden het inburgeringstraject af binnen de daarvoor gestelde termijn van drie jaren.
· We zetten vanaf het begin van inburgeringstrajecten in op meedoen en werk om integratie van inburgeraars te bevorderen en de druk op de
bijstand te verminderen.
· We willen Wij-punten in de dorpskernen verder ontwikkelen tot een plek waar inwoners laagdrempelig terecht kunnen voor vragen, elkaar
ontmoeten en zichzelf kunnen ontwikkelen.

Bestrijding van de sociale armoede is een belangrijk uitgangspunt van de filosofie van Cittaslow. Een eigen inkomen en maatschappelijke participatie dragen bij aan het vergroten van de kwaliteit van leven en de sociale cohesie. Het percentage uitkeringen en kinderen die leven in een ‘uitkeringsgezin’ is in Midden-Delfland lager dan het landelijke en regionaal gemiddelde. Tegelijkertijd is sprake van een hoger besteedbaar inkomen.

Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken
Ons motto is: Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Door de inzet op bemiddeling naar werk, het ondersteunen bij re-integratie en het handhaven van wet- en regelgeving streven we naar daling van het bijstandsbestand. We geven invulling hieraan op basis van de evaluatie van het in 2024 vastgestelde participatie- en re-integratieplan. Meer mensen aan het werk, minder mensen in de uitkering en het voorkomen van armoede en schulden.

Concrete doelen/acties voor 2027

· We geven verder uitvoering aan op basis van de evaluatie van het in 2024 vastgestelde participatie en re-integratiebeleid, door het verder
versterken van de regie van klantmanagers, het samenwerken met meerdere aanbieders, het continueren van de inzet van de mee-doen
coach en de werkgeversconsulent.
· We geven verder uitvoering aan het in 2024 vastgestelde programma armoede en schulden, waaronder de doorontwikkeling van de Wij
punten .
· Wij geven invulling aan onze wettelijke taken op het gebied van re-integratie. Hiermee leiden we inwoners met een uitkering toe naar
werk, parttime werk of participatie.
· Wij werken samen binnen de arbeidsmarktregio aan het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt voor inwoners van de
arbeidsmarktregio. Dit doen we onder andere door inzet binnen het regionale werkcentrum.
· Wij bieden de wettelijke dienstverlening aan zelfstandigen via inzet van. Externe partijen met expertise op het vlak van bijstands- en
schuldhulpverlening aan zelfstandigen.
· Voor jongeren onder de 27 jaar hebben we een aparte benadering om hen terug te leiden naar studie of betaald werk.
· Dienstverlening voor onze inburgeraars voeren wij uit conform het vastgestelde uitvoeringsplan inburgering. Alle statushouders die zich
huisvesten in onze gemeente, worden begeleid door een klantmanager inburgering.
· We zetten het kwaliteitsbeleid voort, gericht op het in stand houden en verhogen van de kwaliteit van de uitvoer van onze publieke taak.
· Het stapsgewijs implementeren van de maatregelen uit het wetsvoorstel Participatiewet in Balans.

Instrumenten

· Beleidskader participatie en re-integratie Midden-Delfland
· Beleidsplan geldzorgen, armoede en schulden
· Handhavingsplan Sociale Zaken
· Re-integratieverordening en beleidsregels re-integratie
· Verordening tegenprestatie
· Handhavingsverordening
· Verordening cliëntenparticipatie
· Verordening individuele inkomenstoeslag
· Maatregelverordening
· Beleidsregels beschut werk
· Beleidsregels Inkomen Participatiewet
· Beleidsregels bestuurlijke boete
· Beleidsregels terugvordering en verhaal
· Beleidsregels bijzondere bijstand
· Beleidsregels Collectieve Aanvullende Verzekering
· Beleidsregels schuldhulpverlening
· Beleidsregels saneringskredieten
· Beleidsregels bijstandsverlening zelfstandigen
· Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang SMI
· Beleidsregels Alleenverdienersproblematiek 2025-2027
· Jeugdsportfonds/ Jeugdcultuurfonds
· Stichting Leergeld
· Beleidsregels Tozo terug- en invordering gemeente Midden-Delfland 2022
· Instrumentenbox DENNIS en EVA

Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026

Lasten
Bijstand (€ -171.013)
In 2026 is in het kader van de bezuinigingen besloten om eenmalig te investeren in sociale recherche. Deze investering heeft als doel om de uitkeringslasten te verminderen en zich op die manier terug te verdienen. De uitkeringslasten dalen wanneer op basis van onderzoek blijkt dat een inwoner onrechtmatig een uitkering ontvangt of onrechtmatig teveel uitkering heeft ontvangen.

Het restant betreft een verschuiving aan werkgeverslasten (€ -121.413). Bij het vaststellen van het re-integratiebeleid in 2024 is er ook tijdelijke formatie beschikbaar gesteld. Het re-integratiebeleid 2024 houdt voor Werk en Inkomen een nieuwe manier van werken in. Waarbij er intensiever contact is met de inwoners en de re-integratiepartijen werkzaam voor onze gemeente. Op die gronden is er tijdelijke formatie toegekend.

Vreemdelingen (€ 71.789)
Sinds de inwerkingtreding van de Wet Inburgering zijn er jaarlijks statushouders gestart aan een meerjarig inburgeringstraject. Onze inburgeringsconsulenten hebben daardoor een steeds grotere caseload. De toename hangt dan ook volledig samen met een stijging van werkgeverslasten.

Re-integratie en participatie (€ -82.041)
De afname betreft een verschuiving aan werkgeverslasten. Deze vermindering in werkgeverslasten staan in relatie met het aflopende re-integratiebeleid waarbij er tijdens dat beleid een meedoen coach in dienst is gekomen. In 2026 wordt het re-integratiebeleid in het laatste kwartaal opnieuw vastgesteld. Op dit product zijn geen specifieke inkomsten.

Wijzigingen reserves 2027 ten opzichte van 2026

Baten € -337.500

Uit de algemene reserve werden in 2026 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan:
- Wijziging Uitvoeringsplan geldzorgen, armoede en schulden cfm Rdsbesl 23/01/'24 € 156.000
- Implementatie Housing First reg middelen naar 2026 € 110.000
- Economisch beleid gaat in 2026 plaatsvinden € 30.000
- Budget beleid 'Recreatie en toerisme' naar 2026 € 30.000
- Beleidskader re-integratie en participatie naar 2026 € 50.000
- Traject re-integratiepartijen participatieladder naar 2026 € 100.000

Uit de algemene reserve wordt in 2027 de volgende incidentele onttrekking gedaan:
- Uitvoeringsplan geldzorgen, armoede en schuld € 148.500