Programma 4: Onderwijs

Inclusief onderwijs voor alle jeugdigen. Dat streven wij na in Midden-Delfland. Zo dichtbij mogelijk, maar indien nodig in de regio. Zo ondersteunen wij de optimale ontwikkeling van jeugdigen.

Kinderen en jongeren hebben recht op onderwijs. De gemeente zet zich ervoor in om schoolverzuim en thuis zitten zoveel mogelijk te voorkomen of terug te dringen. Ook specifiek voor nieuwkomers is het recht op onderwijs vastgelegd in nationale en internationale wet- en regelgeving. Samen met onze scholen zorgen we voor voldoende nieuwkomersonderwijs. De gemeente zet zich ervoor in dat alle Midden-Delflandse jongeren een startkwalificatie behalen of hun weg vinden naar duurzaam werk. En de gemeente spant zich in voor een zo goed mogelijke startpositie voor ieder kind in Midden-Delfland door in een vroeg stadium (het risico op) onderwijsachterstanden te verkleinen. Zodat zij het onderwijs kunnen volgen dat het best aansluit op hun ontwikkelingsmogelijkheden. We streven naar een goede aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp. Waar nodig krijgen kinderen op hun eigen school extra aandacht en ondersteuning. Waar nodig krijgen kinderen op hun eigen school extra aandacht en ondersteuning, zodat leerbelemmeringen worden verminderd en ieder kind zo goed mogelijk mee kan doen.

De gemeente zorgt voor goede huisvesting voor de basisscholen.

Gewenst maatschappelijk effect

Iedere jeugdige komt zo goed mogelijk tot ontwikkeling. Iedere jongere behaalt een startkwalificatie of vindt duurzaam werk, voor een optimale deelname aan de maatschappij en de arbeidsmarkt.

We bieden jongeren een geschikte leeromgeving door goede onderwijshuisvesting.

In het Cittaslow Nederland Manifest staat dat Cittaslow een gemeenschap is van burgers die voor elkaar zorgen. Een Cittaslow garandeert de vitaliteit van de gemeenschappen, en de voorzieningen van de gemeenschappen worden gehandhaafd. Een Cittaslow garandeert dat haar inwoners steun krijgen waar nodig, en stimuleert de sociale cohesie tussen inwoners.

Dit alles heeft een directe relatie met ons onderwijs, een belangrijke voorziening binnen onze gemeenschap die bijdraagt aan de vitaliteit van onze dorpen en erg belangrijk is voor de sociale cohesie tussen inwoners. En waar laagdrempelige ondersteuning in de directe omgeving van kinderen en jongeren waar nodig kan worden gegeven. Verder kunnen we aannemen dat goed onderwijs in het algemeen bijdraagt aan kwaliteit van leven, een kernwaarde voor Cittaslow.

Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken;

• De gemeente, kinderopvang en scholen zorgen voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE).
• We werken conform het Beleidskader VVE. Met onze samenwerkingspartners hebben we in de Werkgroep VVE nadrukkelijk aandacht voor de afgesproken speerpunten en resultaatafspraken.
  
• We zetten ons in voor een goede aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp. Waar nodig zorgen scholen of gemeente voor extra zorg of ondersteuning op school voor jeugdigen. Dit doen we door inzet van schoolcontactpersonen, maatschappelijk werk, trainingen of maatregelen binnen het budget Lokaal Onderwijsbeleid.
  
• De gemeente en de scholen zorgen voor extra ondersteuning van kinderen van arbeidsmigranten, expats, inburgeraars en statushouders. Met de komst van de Taalklas geven we hier passende invulling aan.
  
• De gemeente biedt leerlingenvervoer aan kinderen die daarop aangewezen zijn.
  
• Alle jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, krijgen een oproep voor een gesprek. Dit gesprek moet leiden tot een passend traject naar scholing of werk.
  
• Wij voeren onze wettelijke taken uit op het gebied van leerplicht en kwalificatieplicht, maar we werken aanvullend hierop ook zoveel mogelijk preventief.
  
• Samen met scholen en samenwerkingsverbanden streven we ernaar dat elk kind en elke jongere een zo thuisnabij mogelijk een passende leer- of ontwikkelplek krijgt, ook als het kind extra begeleiding en ondersteuning nodig heeft. Hierbij sluiten we aan bij diverse landelijke en regionale aandachtspunten:

o Zoveel mogelijk kinderen naar regulier onderwijs, alleen naar speciaal onderwijs als het echt noodzakelijk is
o Zo thuisnabij mogelijk
o Van individueel naar collectief
o Van curatief naar preventief
o Ontwikkeling naar steeds meer wijkgericht werken
o Normaliseren in plaats van medicaliseren
o Zo weinig mogelijk (het liefst 0) thuiszitters

Concrete doelen/acties voor 2027

· Actualisering van de Verordening Leerlingenvervoer
· Uitvoering van het nieuwe regionale programma Van School naar Duurzaam Werk
· Uitvoering van het Lokaal Onderwijsbeleid
· Uitvoering Beleidskader VVE, met nadrukkelijk aandacht voor speerpunten en resultaatafspraken
· Uitvoering van het Convenant LEA
· Acties voortvloeiend uit het IHP, zoals het opwerken van de business case Hub Schipluiden
· Doorgaan met organisatie en evaluatie nieuwkomersonderwijs, samen met de scholen
· Voortzetten inzet psycholoog als collectieve voorziening in de Taalklas
· Verkennen voorschoolse educatie peuters in relatie tot AZC
· Lokaal invulling geven aan landelijke ontwikkelingen, zoals de recente uitspraak van de Hoge Raad rondom thuisonderwijs en richtingsbezwaren van ouders.
· Samen met samenwerkingsverbanden en scholen verder vormgeven van wijkgericht en datagericht werken, in het kader van
passend/inclusief onderwijs

Instrumenten

· Integraal Huisvestingsplan
· Huisvestingsverordening onderwijs
· Leerlingenprognose
· Verordening leerlingenvervoer
· Bestuurlijke afspraken LEA
· Beleidskader Voor- en Vroegschoolse Educatie en subsidieregeling Peuteropvang/VE
· Kader en subsidieregeling Lokaal Onderwijsbeleid
· Subsidieregeling nieuwkomers in het basisonderwijs
· Grondwet, artikelen over onderwijs (o.a. artikel 23 lid 4 m.b.t. openbaar onderwijs)
· Leerplichtwet
· Wet passend onderwijs
· Wet Educatie en Beroepsonderwijs
· Wet primair onderwijs
· Wet voortgezet onderwijs
· Wet op de expertisecentra
· Wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen en Europese opvangrichtlijn (artikel 14, lid 2)
· OHBA regeling
· Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
· Wet Van School naar Duurzaam Werk
· Wet Kinderenopvang en besluit basisvaardigheden kwaliteit voorschoolse educatie

Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026

Lasten
Huisvesting basisonderwijs (€ -313.179)
De afname op dit taakveld heeft voornamelijk te maken met in 2026 verkregen extra budget voor werkzaamheden uit wettelijke verplichtingen t.a.v. gebouw afspraken (€ -202.280). In afwachting van de ontwikkeling van nieuwe uitgangspunten en besluitvorming is in 2027 alleen een basisbedrag opgenomen. Incidenteel is extra budget geraamd in 2026 voor inhuur specialistisch personeel (€ -23.000). Vanuit 2025 is budget huisvesting onderwijs ten behoeve van het integraal huisvestingsplan scholen naar 2026 doorgeschoven (€ -47.500). Het restant zit voornamelijk in hogere kapitaallasten in 2026 (€ -48.328).

Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ -59.306)
Deze afname komt volledig vanwege een verschuiving van werkgeverslasten.

Wijzigingen reserves 2027 ten opzichte van 2026

Baten € -104.840

Uit de algemene reserve werden in 2026 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan:
- Onderwijs achterstand Psychologische ondersteuning Taalklas naar 2026 € 10.640
- Huisvesting onderwijs € 23.000
- Huisvesting onderwijs (IHP) € 47.500
- Huisvesting onderwijs (VVE) € 23.700