Programma 6: Economische en sociale zaken

Versterking en behoud van de gemeentelijke economische infrastructuur op basis van een actieve bijdrage aan het regionaal economisch vestigingsklimaat en lokaal maatwerk.

De beschikbare ruimte is beperkt en de algemene welvaart in Zuid-Holland blijft achter ten opzichte van andere provincies. Daarom zal ondersteuning van economische initiatieven in de toekomst selectiever zijn. Bedrijfsinitiatieven moeten passen bij het lokale en regionale economische profiel, bijdragen aan brede welvaart en aan een duurzame economie in 2050.

We willen een toekomstbestendige economie om te kunnen meebewegen met (inter)nationale ontwikkelingen, technische mogelijkheden en de kansen die al dan niet latent aanwezig zijn in Midden-Delfland. Een positieve grondhouding ten opzichte van innovatie, met behoud van de identiteit van onze dorpen en kwaliteit van het landschap, is een belangrijke voorwaarde.

Behoud en versterking van de vitaliteit van de dorpen door middel van een goed voorzieningenaanbod. Om als gemeente kansen te benutten en goede condities voor vitale dorpen en een gunstig ondernemersklimaat te creëren is samenwerking tussen overheden, onderwijs, organisaties en ondernemers van groot belang. We willen hiertoe extra investeren in externe relaties en samenwerkingsvormen, waarbij diverse domeinen, zoals het ruimtelijke en sociale, met elkaar in verbinding worden gebracht. We willen een bereikbare en betrouwbare partner zijn voor in Midden-Delfland gevestigde ondernemers.

We willen het bieden van laagdrempelige dagrecreatie in het landschap aan de regio verbeteren. De naamsbekendheid van Midden-Delfland is een belangrijke pijler onder het bestaansrecht van het landschap, en versterkt de agrarische - en recreatieve activiteiten die ontplooid worden. Gebiedsmarketing kan bijdragen aan onder meer de vrijetijdseconomie.

Het gemeentelijk lidmaatschap van Cittaslow biedt lokale ondernemers een instrument om zich te onderscheiden op duurzaamheid vanuit een innovatieve en maatschappelijk verantwoorde ontwikkeling. Bedrijven en organisaties die werken volgens deze principes en daarmee bijdragen aan de doelstellingen van Cittaslow en de Sustainable Development Goals, kunnen zich als ‘Supporter Cittaslow Midden-Delfland’ aanmelden en vanuit de gemeente het daarbij behorende certificaat ontvangen. Medio 2022 waren er 58 supporters en het aantal groeit gestaag.

Economisch beleid; Om voor Midden-Delfland te bepalen welk economisch profiel wij voorstaan en welk profiel toekomstbestendig is binnen de regionale context is het wenselijk om een economisch beleid op te stellen. Op basis van dit beleid kan vervolgens een strategie uitgevoerd worden die op een duurzame wijze bijdraagt aan de beleidsdoelstellingen van Midden-Delfland.

Gebiedsmarketing; In 2024 is een evaluatie over de uitvoering van gebiedsmarketing in Midden-Delfland afgerond. Op basis van deze resultaten wordt vorm gegeven aan een strategie voor de uitvoering van gebiedsmarketing na 2025. Tevens stellen we in 2025 beleid op voor versterking van toerisme en recreatie in Midden-Delfland. (zie ook Programma 7, beleidsveld ruimtelijke ordening)

Detailhandelsbeleid: Opstellen detailhandelsbeleid ten behoeve van vitale dorpen.

Glastuinbouw: Verkennen toekomstvastheid en opstellen ontwikkelperspectief glastuinbouwclusters.

Harnaschpolder: We overleggen met gemeente Den Haag en Bedrijvenschap HarnaschPolder over het beëindigen van de Gemeenschappelijke regeling HarnaschPolder, die op basis van de huidige inzichten eind 2024 of begin 2025 geformaliseerd zal worden.

Resultaten 2025

2025 was een tussenjaar waarin de voorbereiding van de volgende beleidsperiode plaatsvond. Het beleidskader Gebiedsmarketing Midden-Delfland 2026-2030 is vastgesteld. Voor het nastreven van doelstellingen in dat beleidskader begroot de gemeente jaarlijks en structureel een bedrag van € 100.000. Indexatie van dit bedrag vindt niet plaats. De stichting PUUUR Midden-Delfland stelde zelf een strategisch meerjarenplan op, als basis voor de activiteiten in 2025. Aan de hand van prestatieafspraken sprak de portefeuillehouder twee keer met het bestuur van PUUUR Midden-Delfland over de ontwikkelingen en de prestaties op de doelen van gebiedsmarketing.

In 2025 hebben wij opdracht gegeven aan Wageningen Social & Economic Research om een geactualiseerd beeld te geven van de economische positie van de glastuinbouw in de gemeente Midden-Delfland. Dit inzicht bestaat uit: 1. een beeld van de sectorstructuur 2. een beeld van de economische prestatie 3. een beeld van de werkgelegenheid.

Structureel wordt deelgenomen aan regionale en provinciale samenwerkingen, zoals Greenport West-Holland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en aan in die verbanden geïnitieerde programma's.

Het businesspark Haaglanden is een samenwerkingsverband op het gebied van de ontwikkeling en uitgifte van nieuwe bedrijfsterreinen. De huidige deelnemers zijn de gemeenten Midden-Delfland, Den Haag, Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp, Delft, Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg. De gemeenten en bedrijvenschappen zijn individueel beleidsmatig, financieel en juridisch verantwoordelijk voor de bedrijventerreinen die onder de vlag van het Businesspark Haaglanden worden uitgegeven en ontwikkeld.

Uitgaven

Onderschrijding Economie (€ 103.305)
De onderschrijding zit voornamelijk in een verschuiving van werkgeverslasten (€ -84.909). Het restant zit verspreid over diverse kleinere posten, waarvan kosten voor elektriciteit, gas en water de grootste is (€ -9.227).

Inkomsten

Overschrijding Economie (€ 39.656)
De overschrijding zit voornamelijk in meerinkomsten huur gebouwen Midden-Delfland (€ 29.084). Het restant zit verspreid over diverse kleinere posten, waaronder de inkomst toeristenbelasting (€ 7.231).

Iedereen doet mee in Midden-Delfland. De inwoner die in staat is om betaalde arbeid te verrichten, stimuleren en ondersteunen wij zo snel mogelijk richting de reguliere arbeidsmarkt. De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, participeert naar vermogen in de samenleving. Wij ondersteunen de inwoner die tijdelijk niet in staat is om zelfstandig in het inkomen te voorzien, en voorkomen en/of bestrijden armoede onder onze inwoners. Belangrijke ambitie is het aantal mensen dat afhankelijk is van een gemeentelijke uitkering terug te dringen. Hiertoe voeren wij een actief en effectief re-integratiebeleid in combinatie met het handhaven van de wet- en regelgeving.

Binnen de gemeente Midden-Delfland heten wij inburgeraars welkom. Wij streven ernaar dat inburgeraars zich thuis voelen in onze gemeente, de weg leren kennen en de taal leren spreken waardoor deze inwoner gaat deelnemen aan onze maatschappij. Uitgangspunt hierbij is dat hij/zij dit doet met betaalde arbeid.

• Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Zoveel mogelijk inwoners van Midden-Delfland werken om te voorzien in hun eigen onderhoud.
• De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, werkt aan het vergroten van zijn/haar mogelijkheden en participeert naar vermogen in de maatschappij.
• Zo min mogelijk inwoners van Midden-Delfland leven in armoede. We werken eraan het bereik van onze minimaregelingen te verhogen onder de doelgroep.
• Door vroegsignalering van schulden voorkomen dat deze oplopen tot problematische schulden.
• De stijgende lijn van het uitkeringenbestand willen we doorbreken.
• Zoveel mogelijk van onze statushouders ronden het inburgeringstraject af binnen de daarvoor gestelde termijn van drie jaren.

Bestrijding van de sociale armoede is een belangrijk uitgangspunt van de filosofie van Cittaslow. Een eigen inkomen en maatschappelijke participatie dragen bij aan het vergroten van de kwaliteit van leven en de sociale cohesie. Het percentage uitkeringen en kinderen die leven in een ‘uitkeringsgezin’ is in Midden-Delfland lager dan het landelijke en regionaal gemiddelde. Tegelijkertijd is sprake van een hoger besteedbaar inkomen.

Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken

Ons motto is: Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Door extra inzet op bemiddeling naar werk, het ondersteunen bij re-integratie en het handhaven van wet- en regelgeving streven we naar daling van het bijstandsbestand. We zetten door het uitvoeren van het in 2024 vastgestelde participatie en re-integratieplan, extra in op het vergroten van de uitstroom naar (vervangend) werk en het vergroten van de participatie van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Meer mensen aan het werk, minder in de uitkering en het voorkomen van armoede en schulden.

Concrete doelen/acties voor 2025

• We geven uitvoering aan het in 2024 vastgestelde participatie en re-integratiebeleid, door het versterken van de regie van klantmanagers, het samenwerken met meerdere aanbieders, het inzetten van een mee-doen coach en een werkgeversconsulent.
• We geven uitvoering aan het in 2024 vastgestelde programma armoede en schulden, waaronder het vormgeven van de ontwikkelpleinen.
• Wij geven invulling aan onze wettelijke taken op het gebied van re-integratie. Hiermee leiden we inwoners met een uitkering toe naar werk, parttime werk of participatie.
• We zetten in op scholing en deskundigheidsbevordering van de klantmanagers in navolging van het nieuw vastgestelde re-integratie beleid.
• Wij werken samen binnen de arbeidsmarktregio aan het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt voor inwoners van de arbeidsmarktregio. Hierbij verkennen we in 2025 de mogelijkheid voor werken in regionale werkcentra.
• Wij bieden de wettelijke dienstverlening aan zelfstandigen via inzet van het expertise centrum Regionaal Bureau Zelfstandigen.
• Voor de doelgroep jongeren zetten wij onze aanpak voort met de inzet van onze klantmanager Jongeren.
• Dienstverlening voor onze inburgeraars voeren wij uit conform het vastgestelde uitvoeringsplan inburgering. Alle statushouders die zich huisvesten in onze gemeente, worden in begeleiding genomen door de klantmanager.
• We zetten het kwaliteitsbeleid voort, gericht op het in stand houden en verhogen van de kwaliteit van de uitvoer van onze publieke taak.
• Invoering Participatiewet in Balans (besluitvorming van de wet wordt medio 2025 verwacht).

Instrumenten

• Beleidskader participatie en re-integratie Midden-Delfland
• Beleidsplan geldzorgen, armoede en schulden
• Handhavingsplan Sociale Zaken
• Re-integratieverordening en beleidsregels re-integratie
• Verordening tegenprestatie
• Handhavingsverordening
• Verordening cliëntenparticipatie
• Verordening individuele inkomenstoeslag
• Verordening individuele studietoeslag
• Maatregelverordening
• Beleidsregels beschut werk
• Beleidsregels bestuurlijke boete
• Beleidsregels terugvordering en verhaal
• Beleidsregels vrijlating inkomsten en giften
• Beleidsregels bijzondere bijstand
• Beleidsregels Collectieve Aanvullende Verzekering (1 januari 2018)
• Beleidsregels krediethypotheek en -pand
• Beleidsregels schuldhulpverlening
• Beleidsregels bijstandsverlening zelfstandigen
• Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang SMI (sinds 1 maart 2021)
• Beleidsregelwoonsituatie en commerciële verhuur
• Jeugdsportfonds/ Jeugdcultuurfonds
• stichting leergeld
• Beleidsregels Tozo terug- en invordering gemeente Midden-Delfland 2022
• Instrumentenbox DENNIS en EVA

Ons motto is "Iedereen werkt, werkt aan of werkt me!". In 2025 zijn we verder gegaan met de uitvoering van het beleidskader participatie en re-integratie. Voor vijfenzeventig procent van onze bijstandsgerechtigden inwoners is een participatieplan opgesteld. Dit heeft geleid tot het inzetten van 1 of meerdere re-integratietrajecten en/of een medisch onderzoek.

In alle dorpskernen is gestart met een WIJ locatie. Een toegankelijke plek voor inwoners om vragen te stellen o.a. rondom het thema armoede.

Concrete acties in 2025:

• Op gebied van het re-integratiebeleid is in 2025 de scholing motiverende gespreksvoering van de klantmanagers Werk en Inkomen gerealiseerd, is er een vrouwengroep opgericht in Maasland waardoor de deelneemsters twee stappen op de participatieladder hebben gezet en is met 75% van de bijstandsgroep een plan van aanpak gemaakt op gebied van re-integratie.
• Op 15 mei is het regionale werkcentrum geopend in WIJ Den Hoorn. Werkenden, werkzoekenden en werkgevers kunnen hier terecht voor vragen en advies over werk, loopbaan en ontwikkeling en voor het aanbieden van vacatures.
• De voorbereidingen voor de invoering van het wetsvoorstel Participatiewet in balans (start 1 januari 2026) zijn getroffen. Er is invulling gegeven aan nieuwe bevoegdheden voor gemeenten die de bestaanszekerheid van onze inwoners verbeteren. Deze zijn vastgelegd in beleidsregels die in februari 2026 vastgesteld worden.
• Op basis van het beleidsplan 'Geldzorgen, armoede en schulden' heeft schuldhulpverlening haar diensten uitgebreid met het saneringskrediet en zijn in alle dorpskernen WIJ locaties geopend. Met het saneringskrediet hebben inwoners nog maar één resterende schuld en dit verlicht de stress.
• Team inburgering heeft in 2025 op basis van woning beschikbaarheid meerdere nieuwe bewoners in onze gemeente welkom geheten en is gestart met het in inburgeringstraject. Ook is de eigen bijdrage voor ontheemde Oekraïners geïndexeerd.

Uitgaven

Onderschrijding Bijstand (€ 262.432)

Ondanks dat het aantal uitkeringsgerechtigden in 2025 is toegenomen zijn de lasten binnen budget gebleven (€83.554) De uitvoeringskosten zijn lager (€49.379) Voornaamste oorzaak hiervan is succesvolle invordering van enkele lang openstaande vorderingen met een verlaging van de voorziening dubieuze uitkeringsdebiteuren als gevolg. De personeelslasten zijn lager door inzet op andere onderdelen binnen de afdeling (€129.499)

Onderschrijding Participatiefonds (€ 40.615)

Het nieuwe re-integratie en participatiebeleid wordt stapsgewijs uitgerold. Het aantal trajecten stijgt, maar wordt nog niet volledig ingezet.

Onderschrijding Sociale werkvoorziening (€ 136.177)

Het aantal mensen in de oorspronkelijke doelgroep WSW neemt af (€ 109.997) Voor de nieuwe doelgroep beschut werk zijn nog niet alle plaatsen gerealiseerd (€26.180)

Onderschrijding Vreemdelingen (€ 450.663)

Door het meerjarig doorvoeren van de budgetten voor de opvang van ontheemde Oekraïners in Euterpe is er geen rekening gehouden met de lagere rijksvergoeding en vervallen van de incidentele opstartkosten. Op de huisvesting ontstaat daardoor een positieve afwijking (€ 362.819) De latere opening van het AZC leidt tot lagere rentekosten (€58.629) Het restant zit verspreid over diverse kleinere posten (€ 29.402)

Inkomsten

Onderschrijding Bijstand (€ -68.026)

Het verschil komt voort vanuit minder vorderingen dan geraamd.

Onderschrijding Minimabeleid (€ -43.917)

Er worden minder terugvorderingen opgelegd.

Onderschrijding Vreemdelingen (€ -494.689)

Samenhangend met lagere lasten ontvangen we minder baten uit de specifieke uitkeringen (€-389.485) De latere ingebruikname leidt tot een lagere bijdrage in het kader van het faciliteitenbesluit en de specifieke uitkering spreidingswet (-€147.246) De eigen bijdrage van bewoners van Euterpe is hoger door het aantal bewoners met werk (€51.015) Het restant zit verspreid over diverse kleinere posten (€ -8.973)

Inkomsten:

Onttrekking uit de Algemene reserve:

• Uit de algemene reserve wordt in 2025 voor € 74.927 minder onttrokken dan begroot voor het budget beleidsplan 'Wijziging Uitvoeringsplan geldzorgen, armoede en schulden cfm Rdsbesl 23/01/'24'.
• Uit de algemene reserve wordt in 2025 voor € 12.280 minder onttrokken dan begroot voor het budget 'Doorschuiven van alleenverdienersproblematiek'.