Programma 3: Beheer, verkeer en milieu

Het leveren van een kwalitatieve bijdrage aan de aanleg, de verbetering en de instandhouding van de boven- en ondergrondse infrastructuur, de leefbaarheid van de woonomgeving en de natuur­ontwikkeling.

Gewenst maatschappelijk effect
We willen binnen de kaders van wat financieel mogelijk is een onderhoudsniveau van de openbare ruimte in stand houden waarbij inwoners zich prettig voelen.

De inrichting van de openbare ruimte draagt bij aan de beleving van de kwaliteit van de dorpen en het landschap. Cittaslow ondersteunt bewustwording van de inrichting van die ruimte, waarbij we rekening houden met de directe omgeving. Een historische omgeving vraagt om een ander bestratingsmateriaal en om andere inrichtingselementen dan een nieuwbouwwijk. In het open veenweidegebied wordt rekening gehouden met zichtlijnen en het voorkomen van lichtvervuiling door bijvoorbeeld groene ledverlichting toe te passen. We hebben aandacht voor duurzaamheid door bijvoorbeeld het gebruik van milieuvriendelijke materialen, hergebruik van bestratingsmateriaal en het renoveren van bestaande riolering door middel van 'relining'. Dit is bij de inrichting van de openbare ruimte een belangrijk aspect. Ook wordt er bij vervanging van voertuigen voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zoveel mogelijk ingezet op elektrische voertuigen.

Wegen

Concrete acties voor 2025

• De wegen binnen enkele jaren op het gewenste niveau brengen en houden.
• Klimaatadaptief inrichten van wegen bij nieuwbouw en reconstructies.
• Benutten van meekoppelkansen bij infrastructurele projecten van andere overheden zoals de N468 en de A4.
• Intensiveren van afstemming en samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland voor wegen op kades.
• Intensiveren van integrale aanpak wegen en nutsvoorzieningen.
• Optimaliseren van vegen en onkruidbestrijding in afstemming met groenbeheer.
• Beheer van wegmeubilair, markering en bebording volgens het nieuwe beheerplan.
• Opstellen van beheernotitie onkruidbestrijding en vegen.
• Opstellen van beheernotitie halfverharding.
• Actualiseren van gemeentelijke regelgeving kabels en leidingen.
• Vaststellen geactualiseerde en gedigitaliseerde wegenlegger.

Instrumenten

• Wegenbeheerplan 2025-2029. Vaststelling staat gepland in 2024.
• Gladheidsbestrijdingsplan
• Wegenlegger
• Beheerplan wegmeubilair 2024-2028 (inclusief bebording en markering). Vaststelling staat gepland in 2024.

Civiele kunstwerken

Concrete acties voor 2025

• Preventief onderhoud aan beweegbare bruggen.
• Correctief onderhoud civiele kunstwerken.
• Benutten van meekoppelkansen bij infrastructurele projecten van andere overheden, zoals de N468.

Instrumenten

• Beheerplan bruggen 2024-2028. Vaststelling staat gepland in 2024.

Openbare verlichting

Concrete acties voor 2025

• Vervangen van afgeschreven armaturen en verbeteren van de lichttechnische kwaliteit.
• Gebruik maken van dimmers, Telemanagement units en (groene) ledverlichting.
• Verlichten van achterpaden (sociale veiligheid).

Instrumenten

• Keuzenotitie openbare verlichting 2025-2029. Vaststelling staat gepland eind 2024/begin 2025.

Wegen

• Er is een samenwerkingsagenda afgesloten met het Hoogheemraadschap van Delfland.
• Er zijn nieuwe overeenkomsten ingegaan voor onkruidbestrijding op verharding en vegen in combinatie met groenonderhoud.
• In diverse ontwerpen voor wegen bij nieuwbouw en reconstructies zijn klimaatadaptieve maatregelen opgenomen. Hiervoor is ook subsidie aangevraagd en toegekend.
• Er is een maatregelentoets uitgevoerd om een goede planning van groot onderhoud en investeringen te kunnen maken in het areaalbeheersysteem.
• Er is afstemming over de planning met de nutspartijen. Met Westland Infra is op meer reguliere basis afstemming over het plaatsen van nieuwe trafostations. Er is een verkenning gestart om deel uit te maken van het platform infraplannen.nl voor een efficiënte afstemming van projecten met Westland Infra en Evides.
• De sanering en vervanging van overbodige bebording is gecontinueerd en de sanering van straatmeubilair is gestart.
• Het concept beleidskader wegen en concept beleidskader gladheidsbestrijding inclusief de operationele plannen zijn opgesteld voor vaststelling in 2026.

Civiele kunstwerken

• Regulier beheer en onderhoud is uitgevoerd conform de beheerplannen die in 2024 zijn vastgesteld.

Openbare verlichting

• Wanneer verlichtingsarmaturen zijn vervangen, hebben die energiezuinige verlichting gekregen.

Uitgaven

Onderschrijding wegen (€ -106.268)
Betreft enerzijds een onderschrijding i.v.m. lagere uitgaven onkruidbestrijding verharding (€ -35.391), gas water en licht (€ -66.795) en verschuiving werkgeverslasten (€ -57.224). Anderzijds is er een overschrijding op bouwkundig onderhoud bruggen (€ 47.219).

Overschrijding binnenhavens en waterwegen (€ 52.358)
Dit is voornamelijk een overschrijding op onderhoud wegbermen (maai- en slootwerk).

Inkomsten

Onderschrijding wegen (€ -83.703)
De onderschrijding komt voornamelijk door een te ontvangen subsidie PZH in relatie tot de N468 welke vooralsnog niet ontvangen is (€ -69.700). Daarnaast is er vertraging in schadeverhaal ontstaan (€ -11.900).

Groen

Concrete acties voor 2025

• Ondersteunen van bewonersinitiatieven voor vergroening van de wijken.
• Klimaatadaptieve inrichting realiseren met meer groen.
• Uitvoeren van ecologisch plus groenbeheer met eigen groendienst.
• Uitbreiden van ecologisch bermbeheer.
• Kwaliteitsimpuls groen Harnaschpolder.
• Actualiseren van groenbeleidsplan.
• Optimaliseren van afstemming groenbeheer en onkruidbestrijding op verharding en vegen.

Instrumenten

• Groenbeleidsplan Midden-Delfland

Begraafplaatsen

Concrete acties voor 2025

• Actualiseren van beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen.
• Opstellen van beheerplan begraafplaatsen.
• In stand houden van het huidige kwaliteitsniveau van de begraafplaatsen

Instrumenten

• Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen 2009

Groen

• Bij reconstructies van wegen zijn klimaatadaptieve maatregelen genomen, zoals groene parkeervakken.
• De eigen groendienst heeft 'ecologisch plus groenbeheer' uitgevoerd.
• Er zijn nieuwe overeenkomsten ingegaan voor het groenonderhoud in combinatie met onkruidbestrijding op verharding en vegen.
• Het groenplan voor de Harnaschpolder is uitgevoerd.
• Er is een nieuw groenbeleidsplan vastgesteld.

Begraafplaatsen

• Er is een start gemaakt met het actualiseren van de beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen, de heffingsverordening voor de lijkbezorgingsrechten en de nadere regels voor de begraafplaatsen en het opstellen van beleid en capaciteitsberekeningen.
• De paden op de begraafplaats in Schipluiden zijn vervangen voor paden waarop het onkruid beter te beheersen is.

Uitgaven

Onderschrijding Openbaar groen (€ -68.304)
Dit gaat voornamelijk om een overschrijding op het boombeheer (€ 104.359), kapitaallasten (32.954) en overige kosten (€ 23.745). Hiernaast blijft een onderschrijding op groenonderhoud aan de dorpskernen (€ -77.386), de doorbelasting tractie (€ -46.691), uitgaven zwerfafval (€ -19.526) en een verschuiving van werkgeverslasten (€ -62.272) over.

Inkomsten

Overschrijding Openbaar groen (€ 82.566)
Deze overschrijding met name vanwege een hogere vergoeding voor de aanpak van zwerfafval.

Speelplaatsen

Concrete acties voor 2025

• Meer aandacht voor natuurlijk spelen en spelen in het groen bij herinrichting van speelplaatsen;
• Vergroenen van verharde (grijze) speelplaatsen;
• Bij speelplaatsen die weinig gebruikt worden niet opnieuw speeltoestellen plaatsen, maar wel de speelruimte behouden en speelaanleidingen toevoegen;
• Actualiseren Nota spelen.

Instrumenten

• Nota spelen

Speelplaatsen

• Er zijn meerdere speelplaatsen heringericht.
• Er zijn valondergronden vervangen met het oog op inclusiviteit en toegankelijkheid.
• Er is een veldonderzoek en inventarisatie van alle speelplekken uitgevoerd.
• Er is nieuw speelbeleid vastgesteld.

Verschil is kleiner dan € 25.000, daarom bevat deze afwijking geen toelichting.

Het hoofddoel van het verkeersbeleid blijft het terugdringen van de overlast van het gemotoriseerde verkeer in de dorpen. Dit doen we via drie routes:

• Het actief ontmoedigen van het gebruik van de wegen in Midden-Delfland voor doorgaand verkeer.
• Het verbeteren van de alternatieve vervoersmogelijkheden, zoals openbaar vervoer, fiets en wandelen.
• Het verduurzamen van het wagenpark door het aanleggen en faciliteren van oplaadpunten voor elektrische voertuigen.

Verder blijft het verkeersbeleid van de gemeente erop gericht om:

• de veiligheid voor alle verkeersdeelnemers te verbeteren, met een extra prioriteit voor schoolroutes;
• de recreatiemogelijkheden in Midden-Delfland te vergroten door het verbeteren van fiets- en wandelverbindingen.

Gewenst maatschappelijk effect
Het verbeteren van de verkeersveiligheid en het optimaliseren van de verkeersafwikkeling.

Het stimuleren van alternatieve vervoersmethoden vloeit voort uit de uitgangspunten van Cittaslow. Binnen de dorpen wordt rekening gehouden met veilige routes voor fietsers en voetgangers. Fietsroutes zijn beschikbaar voor recreatie en woon-werkverkeer. Binnen de MRDH is een actieve inzet om voor fietsverkeer metropolitane fietsroutes te creëren. Dit zijn routes die woongebieden verbinden met locaties in de regio waar veel mensen werken en bedrijven gevestigd zijn.

Concrete acties voor 2025

• In stand houden van het huidige niveau van het openbaar vervoer in Midden-Delfland.
• Belang van onze gemeente inbrengen in infrastructurele projecten van het rijk en de provincie.
• Aanpassen van de parkeersituatie en verkeerscirculatie in het centrum van Den Hoorn.
• Terugdringen van doorgaand verkeer door de dorpen.
• Mobiliseren van bedrijven tot duurzame mobiliteit.
• Opstellen van de visie verkeersveiligheid.
• Vergroten van de verkeersveiligheid bij herinrichting van wegen.
• Veilig inrichten van schoolzones.

Instrumenten

• Verkeersplan Den Hoorn 2016
• Nota parkeernormen Midden-Delfland 2020
• Beleid laadinfrastructuur 2022
• Routestructuurplan (Recreatieschap Midden-Delfland)
• Structuurschets Harnaschpolder e.o. 2002
• Bestuurlijke overeenkomst IODS
• Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid MRDH 2016-2025
• Regionaal Investeringsprogramma
• Regionale aanbesteding laadinfrastructuur
• Strategisch Plan Verkeersveiligheid

• Het openbaar vervoer in Midden-Delfland is behouden gebleven.
• We hebben actieve gemeentelijke inbreng in het infrastructurele project N468 van de provincie.
• Er zijn bij meerdere wegen verkeersveiligheidsmaatregelen uitgevoerd, met subsidie.
• In ontwerpen voor reconstructies van wegen zijn verkeersveiligheidsmaatregelen opgenomen.
• Er is geïnventariseerd wat voor knelpunten er rondom scholen zijn op het gebied van verkeersveiligheid en hiervoor zijn maatregelen uitgewerkt en is subsidie aangevraagd.
• Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid voor fietsers bij de Maassluiseweg werken we in afstemming met Maassluis scenario's uit.
• Voor mogelijke maatregelen op de Zouteveenseweg is afstemming met de buurgemeenten en met bewoners.
• Voor het AZC zijn langzaam verkeerroutes in beeld gebracht en uitgewerkt, inclusief de oversteken.

Uitgaven

Onderschrijding verkeer en vervoer (€ 62.528)
Dit heeft als hoofdoorzaak een verschuiving van werkgeverslasten.

Het versterken en behouden van een duurzame, veilige, gezonde en aangename leefomgeving voor inwoners en bezoekers gebaseerd op de uitvoering van de Wet milieubeheer, de waarden van Cittaslow en de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties (Global Goals).

Het realiseren en in stand houden van een veilige, gezonde en aangename leefomgeving en bijdragen aan een duurzaam Midden-Delfland, vanuit een duurzame ontwikkeling. Een duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van huidige generaties zonder daarmee de mogelijkheden voor de toekomstige generaties in gevaar te brengen ook in hun behoeften te voorzien (VN-commissie Brundtland, 1987).

Duurzaamheid is één van de basisprincipes van Cittaslow. Hierbij gaat het om de regelgeving op deze terreinen en zorgen voor bewustwording. Dit heeft als doel dat inwoners en bedrijven meer maatregelen treffen dan wettelijk voorgeschreven. Hierdoor zijn inwoners en bezoekers zich er meer bewust van dat zij zich bevinden in een groen landschap van hoge kwaliteit.

Maatregelen om minder energie te gebruiken en meer duurzame energiebronnen te gebruiken sluiten nauw aan bij Cittaslow. Bijvoorbeeld de onderdelen die betrekking hebben op klimaatadaptatie en klimaatmitigatie. Voor klimaatadaptatie (aanpassen aan klimaatverandering) wordt vanuit het nationale Deltaprogramma gewerkt aan een klimaatbestendig Midden-Delfland. Denk daarbij aan maatregelen met betrekking tot droogte, hitte en wateroverlast voor de diverse gebieden in Midden-Delfland. Daarnaast is aandacht voor maatregelen met betrekking tot klimaatmitigatie (verminderen emissies broeikasgassen). De Regionale Energie Strategie (RES), de Warmtetransitie visie vormt daarvoor een kader voor maatregelen. In het aan de Warmtetransitie visie gekoppelde Meerjarig Uitvoeringsprogramma staan projecten opgenomen om het verminderen van energiegebruik bij inwoners en de verdere energietransitie van fossiele brandstoffen naar duurzaam opgewekte energie te ondersteunen. Andere onderdelen komen terug bij de desbetreffende beleidsterreinen, zoals het beheer van de openbare ruimte en Duurzaam Boer Blijven. Doelstelling daarbij is dat Midden-Delfland in 2050 CO2 neutraal is.

Afvalbeleid is een ander onderdeel dat binnen dit beleidsveld en Cittaslow belangrijk is. Cittaslow roept op tot voorkomen van verspilling, preventie op het ontstaan van afval en bij het ontstaan van afval dit zoveel mogelijk gescheiden te verwerken.

De gemeentelijke verplichtingen (en daarmee onze doelen) die voortkomen uit wet- en regelgeving en beleid zijn uitgewerkt in operationele plannen en (toetsings)kaarten. Per beleidsveld zijn operationele doelen vastgesteld en kosten inzichtelijk gemaakt. De bestaande plannen en kaarten hebben betrekking op de volgende milieu gerelateerde thema’s:

• Riolering
• Afval en circulaire economie
• Handhaving, toezicht en vergunningverlening
• Bodem
• Geluid (Geluidsactieplan/Geluidskaart) en stiltebeleid
• Luchtkwaliteit
• Externe Veiligheid
• Klimaat, energie en warmte
• Water
• Groen en natuur

Concrete acties voor 2025

Handhaving en vergunningverlening
De milieubelastende activiteiten worden door Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) getoetst aan en gecontroleerd op de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. De ODH doet dit vooral op basis van een jaarlijks door het college vast te stellen uitvoeringsplan.

Bodem
Per 2024 is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet een deel van de bodemtaken van de provincie overgedragen aan gemeenten. De ODH voert deze taken namens de gemeente uit .

Geluid
Ondersteunen van het provinciale beleid voor stiltegebieden en hier rekening mee houden in de vergunningverlening. Uitvoeren van Actieplan Geluid 2024-2029 en Saneringsprogramma Geluid.

Luchtkwaliteit
Onder de Omgevingswet wordt de luchtkwaliteit jaarlijks gemonitord in aandachtsgebieden van stikstofoxide en fijnstof. Omdat de gemeente Midden-Delfland in een aandachtsgebied ligt, monitoren wij jaarlijks de luchtkwaliteit langs relevante gemeentelijke wegen. Bij nieuwe planontwikkelingen nemen wij het aspect luchtkwaliteit mee. Wij ondersteunen regionale plannen die de luchtkwaliteit verbeteren.

Externe Veiligheid/Omgevingsveiligheid
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het begrip Externe Veiligheid vervangen door het begrip Omgevingsveiligheid.

Bij omgevingsveiligheid gaat het onder meer om risico's van het gebruik en transport van gevaarlijke stoffen, veiligheid van milieubelastende activiteiten en veiligheid van zich snel ontwikkelende technieken. Daarnaast worden aandachtsgebieden en voorschriftgebieden geïntroduceerd om de omgevingsveiligheid te beheersen.

Klimaatadaptatie
Maatregelen om nadelige gevolgen van wateroverlast, droogte (met kans op versnelde bodemdaling), overstromingen en hittestress tegen te gaan, die voortkomen uit de Strategie Klimaatadaptatie Midden-Delfland 2021-2026 en de uitwerking ervan in een uitvoeringsprogramma.

Klimaatmitigatie
Het Warmteprogramma (voorheen Transitievisie Warmte) wordt elke 5 jaar herzien. Dit programma omvat een plan voor verduurzaming van wijken, inclusief duurzame warmte-alternatieven voor prioritaire gebieden. Eind 2025 wordt de geactualiseerde versie aangeboden aan de raad. Uitvoering geven aan het meerjarig uitvoeringsprogramma (MJUP) verduurzaming koopwoningen Midden-Delfland 2023 -2026.

Toezicht energie label C kantoren
Uitvoering geven aan toezicht op de energielabel C verplichting bij kantoren. Deze taak is als 'plustaak' ondergebracht bij de ODH.

Water:
In het kader van het afsprakenkader Emissieloze Kas 2027 wordt samen met andere glastuinbouwgemeenten, waterschappen en de glastuinbouwsector gewerkt aan het voorkomen van emissies van bestrijdingsmiddelen en meststoffen vanuit de glastuinbouw naar het oppervlaktewater.

Onder leiding van het Hoogheemraadschap van Delfland wordt samen met ODH en andere gemeenten gewerkt aan de maatregelen ten behoeve van de (chemische en ecologische) doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water in 2027. Betreft tevens verbeteren biodiversiteit op kades en langs oevers.

Groen/natuur

Waar mogelijk ecologisch beheer van wegkanten en oevers vanuit het gemeentelijk beheer en in samenwerking met de Coöperatie Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland u.a.. Tevens wordt fasegewijs op basis van inventarisaties ecologisch beleid voor Midden-Delfland vorm gegeven aan de hand van zgn. soortenmanagementplannen (zie ook: programma 7, beleidsveld ruimtelijke ordening).

Instrumenten

• Wet Milieubeheer
• Omgevingswet
• Regionaal bodembeleid Zuid-Holland (tot gedeeltelijke taakoverheveling naar gemeente)
• Omgevingsvisie Provincie Zuid-Holland
• Stiltebeleid Provincie Zuid-Holland
• Actieplan Geluid 2024-2029
• Saneringsprogramma Geluid
• Bodemkwaliteitskaart bedrijfsterrein Harnaschpolder
• Bodemfunctiekaart gemeente Midden-Delfland
• Strategie Klimaatadaptatie Midden-Delfland 2021-2026
• Regionale Energiestrategie MRDH (RES)
• Regionale energieloket
• Uitvoeringsplan Transitievisie Warmte
• Omgevingsvisie 1.0
• Regelgeving bruidsschat Omgevingswet
• Geurverordening Midden-Delfland 2009/geurhinderbeleid
• Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 en visie Behoud door Ontwikkeling (Vitale Dorpen in Midden-Delfland 2025)
• LOP Midden-Delfland®2025
• Toekomstvisie 2050

Resultaten 2025

Met ingang van 1 januari 2024 is de Omgevingswet inwerking getreden. Daarmee is de Wet milieubeheer voor een belangrijk deel opgegaan in deze Omgevingswet. Op onderdelen blijft daarnaast de Wet milieubeheer bestaan. De bestaande gemeentelijke verplichtingen (en daarmee onze doelen) gebaseerd op de regelgeving vanuit de Wet milieubeheer, uitgewerkt in operationele plannen en (toetsings)kaarten, blijven ook onder de nieuwe wet van kracht. Deze hebben betrekking op de volgende milieu gerelateerde thema’s:

• Riolering
• Afval en circulaire economie
• Handhaving, toezicht en vergunningverlening
• Bodem
• Geluid (Geluidsactieplan/Geluidskaart) en stiltebeleid
• Luchtkwaliteit
• Externe Veiligheid
• Klimaat, energie en warmte
• Water
• Groen en natuur

Handhaving en vergunningverlening

Door de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) zijn de milieubelastende activiteiten getoetst aan en gecontroleerd op de voorschriften van de Wet milieubeheer, de Omgevingswet met de daarbij behorende Algemene Maatregelen van Bestuur en andere milieuregelgeving. Deze toetsing en controle is gebeurd op basis van het jaarlijks door het college vastgestelde uitvoeringsplan inclusief voorcalculatie. De daadwerkelijke afrekening van de kosten van de ODH vindt plaats op basis van de werkelijke gepleegde inzet (output financiering).

Bodem

Met het opstellen van de regels 'toepassen grond in de Harnaschpolder, gemeente Midden-Delfland' beschermen we de grond van het bedrijventerrein Harnaschpolder blijvend tegen het slechter worden van de grond. De regels zijn een beleidsneutrale vertaling van de Nota bodembeheer (welke in 2026 wordt ingetrokken, tezamen met de oude bfk en de bkk). De bfk (bodemfunctieklassenkaart) wordt op één punt licht gewijzigd. Onder wegen binnen de gemeente hoeft de grond niet te voldoen aan de functieklasse Landbouw/Natuur, maar dat voldoen aan klasse wonen, zoals in de rest van de omgeving.

Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn een deel van de huidige bodemtaken van de provincie overgedragen aan de gemeenten. Daarmee is de gemeente bevoegd gezag geworden. Voor Midden-Delfland zal de ODH deze taken namens ons uitvoeren. Vooralsnog betekent dit een lastenverzwaring, omdat het bijbehorende budget niet is overgedragen.

Geluid

Het wettelijke verplichte Actieplan Geluid moeten we elke vijf jaar opnieuw vaststellen. In 2024 is gewerkt aan de actualisatie van het gemeentelijke actieplan. Deze is vervolgens ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Ook is gewerkt aan het saneringsprogramma Geluid, dat eveneens is vastgesteld.

Binnen de gemeente Midden-Delfland bestaan woningen, waarvan de bewoners al geruime tijd een relatief hoge geluidsbelasting ten gevolge van het wegverkeer ondervinden. De betreffende woningen staan genoemd op een verplichte lijst met ‘te saneren woningen’; de zogenaamde saneringslijst. Deze lijst is verplicht gesteld door het Rijk vanuit de Wet geluidhinder. Het saneringsprogramma voor de woningen die op de zogenaamde saneringslijst staan, wordt uitgevoerd.

In het jaar 2025 zijn schouwingen en bouwopnames uitgevoerd en worden berekeningen en maatregelen gedaan. Voor de bouwopnames (metingen binnen het pand) zijn speciale afspraken gemaakt met eigenaren van de woningen. Nadat een rapport met metingen en maatregelen wordt geaccordeerd door BSV zal in 2026 aangevangen worden met de uitvoering van de maatregelen.

Verder is ingezet op het voldoen aan de wettelijke verplichtingen ten aanzien voor omgevingslawaai en geluidbelastende bedrijven en het ondersteunen van het provinciaal beleid voor stiltegebieden.

Luchtkwaliteit

Onder de Omgevingswet wordt de luchtkwaliteit jaarlijks gemonitord in aandachtsgebieden van stikstofoxide en fijnstof. Omdat de gemeente Midden-Delfland in een aandachtsgebied ligt, monitoren wij jaarlijks de luchtkwaliteit langs relevante gemeentelijke wegen. Uit de monitoringronde 2025 van luchtkwaliteit langs wegen over het jaar 2024 blijkt dat er geen overschrijding van grenswaarden voor de parameters stikstofdioxide en fijnstof aanwezig is. Bij nieuwe planontwikkelingen nemen wij het aspect luchtkwaliteit mee. Wij ondersteunen regionale plannen die de luchtkwaliteit verbeteren.

Externe Veiligheid/Omgevingsveiligheid

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het begrip Externe Veiligheid vervangen door het begrip Omgevingsveiligheid. Bij omgevingsveiligheid gaat het onder meer om risico's van het gebruik en transport van gevaarlijke stoffen, veiligheid van milieubelastende activiteiten en veiligheid van zich snel ontwikkelende technieken. Daarnaast zijn aandachtsgebieden en voorschriftgebieden geïntroduceerd om de omgevingsveiligheid te beheersen. Voor de Omgevingsveiligheid binnen Midden-Delfland is ingezet op:

• Binnen de mogelijkheden, situaties voorkomen die kunnen leiden tot een verhoogd veiligheidsrisico.
• Risicovolle bedrijven en activiteiten weren uit woonomgeving en waar nodig verplaatsten.
• Voorbereid blijven op risico’s.
• Structurele borging van omgevingsveiligheid in beleid ruimtelijke ordening en milieu.

Klimaatadaptatie

In de Strategie Klimaatadaptatie Midden-Delfland 2021-2026 is uitgewerkt welke aanpak nodig is om klimaatadaptatie in de gemeente te implementeren. Deze aanpak is gestoeld op de 7 ambities uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Het in 2024 opgestelde meerjarig uitvoeringsprogramma is een doorvertaling van de strategie en een leidraad om de 7 ambities uit te voeren. De ambities zijn als stappen in een iteratief proces. De ambities zijn als volgt:

1. Kwetsbaarheden in beeld brengen (stresstesten)
2. Risicodialogen voeren en strategie opstellen
3. Uitvoeringsagenda opstellen
4. Meekoppelkansen benutten
5. Stimuleren en faciliteren
6. Reguleren en borgen
7. Handelen bij calamiteiten

In 2025 zijn de interne risicodialogen ten behoeve van het uitvoeringsprogramma en het uitvoeringsprogramma zelf afgerond. Er zijn een aantal aandachtgebieden, zoals genoemd in het uitvoeringsprogramma, met toepassen van klimaatadaptieve maatregelen aangepakt om ecologische risico’s te beperken. Het parkeerterrein naast de sportvelden aan de Tiendweg is een voorbeeld van een project met klimaatadaptieve maatregelen.

Klimaatmitigatie

In de Transitie Visie Warmte (TVW) van de gemeente Midden-Delfland (2021) is als doel gesteld om in 2050 een CO2-neutrale gemeente te zijn. In 2025 is er begonnen met het opstellen van het Warmteprogramma. Het Warmteprogramma is de opvolger van de TVW. Hierin worden concrete stappen uitgewerkt richting naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in Midden-Delfland.

Er is ingezet op de uitvoering van het meerjarig uitvoeringsprogramma (MJUP) voor de verduurzaming van koopwoningen als onderdeel van de TVW. Het MJUP draagt bij aan de doelstelling van het Nationaal Isolatieprogramma, namelijk het versneld isoleren van slecht geïsoleerde woningen en daarbij ondersteuning bieden aan de doelgroepen die dat het hardst nodig hebben. Het programma draagt direct bij aan de gemeentelijke doelstelling om inwoners te helpen met energiebesparing, energiearmoede te bestrijden en energie- en CO2-neutraal te zijn in 2050.

Daarnaast is in regionaal verband de samenwerking gezocht om te onderzoeken op welke wijze we aan de doelstelling om in 2050 een CO2-neutrale gemeente te zijn kunnen gaan voldoen.

Water

Er is op verschillende fronten gericht ingezet op het verder reduceren van emissies en het treffen van aanvullende ecologische maatregelen die bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater. Deze inzet sluit aan bij de doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water (2027) en omvat onder meer de maatregelen en afspraken die voortvloeien uit het programma Duurzaam Boer Blijven, het uitvoeringsprogramma BPL, het Afsprakenkader Emissieloze Kas, het Netwerk Schoon en Gezond Water en het Netwerk Waterketen Delfland. Binnen deze samenwerkingsverbanden wordt structureel samengewerkt en kennis uitgewisseld met gemeenten, omgevingsdiensten, hoogheemraadschappen en andere relevante stakeholders, met als doel de gezamenlijke effectiviteit van de waterkwaliteitsaanpak te versterken.

Groen/natuur

Voor het beleidsveld Groen (natuurbeleid onder programma 1) is ingezet op onder andere:

• het ecologische beheer van wegkanten en oevers,
• het toetsen van aanvragen voor een omgevingsvergunning aan de Wet natuurbescherming,
• het aanvragen van subsidies ter ondersteuning van projecten,
• het participeren in regionale projecten voor het terugdringen van schadelijke emissies en
• het beoordelen van initiatieven waaronder een mogelijk nieuwe geothermie-locatie.

Met de deelname aan Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van afvalinzameling.

Het doel van de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) is het uitvoeren van de wettelijke milieutaken. Hierbij wordt voldaan aan landelijke kwaliteitscriteria, wordt gezorgd voor specialismevorming op inhoud en wordt een bijdrage geleverd aan een constante en eenduidige taakuitvoering in de regio. Deelname aan deze gemeenschappelijke regeling is opgelegd vanuit de Wet milieubeheer.

De gemeente neemt deel aan de Coöperatie coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland U.A. Primaire doelstelling van deelname aan de coöperatieve vereniging is het creëren van een efficiënte en beleidsarme organisatie voor het beheer van recreatieve groengebieden.

De netbeheerder Westland Infra en Capturam (dochter bedrijven van NV Juva) zijn nauw betrokken bij het opstellen van het Warmteprogramma o.a. rondom de vraagstukken over het verzwaren van het elektriciteitsnetwerk.

Uitgaven

Onderschrijding Afvalverzameling en verwerking (€ -118.438)
Betreft enerzijds een overschrijding op advieskosten en afschrijvingslasten (€ 28.318). Anderzijds een onderschrijding op voornamelijk een gunstige eindafrekening 2025 als resultaat ten opzichte van vooraf ingekocht middels DVO (€ -78.843) een nagekomen afrekening 2024 (€ -26.966), grofvuilafspraken (€ -23.625), lagere kosten tractie (€ -17.769), mutatie egalisatievoorziening afval (€ -16.801), voorlichting (€ -8.935) en verschillende kleinere mutaties.

Onderschrijding Milieubeheer (€ -189.967)
Bekostiging vanuit (SiSa) subsidiegelden:

• De klimaat en energie uitvoeringskosten zijn achter gebleven op het begrootte (€ -171.139). Het restant is het volgende jaar beschikbaar.
• Lokale aanpak isolatie uitgaven zijn ook lager dan vooraf begroot (€ -110.981).

Tevens is er een faillissement geweest, waardoor een overschrijding van dit nadelige resultaat (€ 63.735) en wordt bij de jaarrekening verzocht een budget voor het actieplan geluid over te hevelen naar 2026 (€ -28.000). Hiernaast is er een verschuiving van de werkgeverslasten (€ 70.771).

Onderschrijding Riolering (€ -93.166)
De hoofdzakelijke oorzaak van de onderschrijding is een afname van de kosten voor electriciteit, gas en water (€ -34.951), tractie (€ -25.451) een verschuiving van werkgeverslasten (€ -58.269) en overschrijding op afschrijvingen (€ 17.405) en onderhoud gemaal en kelder (€ 10.925).

Inkomsten

Onderschrijding Afvalverzameling en verwerking (€ -98.126)
Er is een onttrekking aan de voorziening afval begroot, terwijl een storting gerealiseerd is (€ -110.427). Het restant zit in meerinkomsten vanuit de opbrengst afvalstoffenheffing (€ 17.480).

Onderschrijding Riolering (€ -178.712)
De aansluitvergunningen riolering hebben meer opgebracht dan begroot (€ 14.050) evenals de inkomst Hoogheemraadschap Delftland (€ 14.562). Daarnaast wijkt de toerekening kapitaallasten af (€ 70.129) en is er een inkomst schadeverhaal (€ 25.004). Het voornaamste restant zit in de onttrekking aan de voorziening ten opzichte van begroot (€ -291.443).

Onderschrijding Milieubeheer (€ -283.213)
Dit gaat over de verwerking van de werkelijke klimaat en isolatie uitgaven met als dekking de (SiSa) subsidiegelden. Restanten zijn in het volgende jaar beschikbaar.

Uitgaven:

Storting in de Algemene reserve:

• In de Algemene reserve wordt in 2025 voor het budget '0 beurt straatmeubilair, borden en markering deels 2026' € 13.894 minder gestort dan begroot. Dit komt doordat de werkelijke lasten hoger zijn dan tijdens de 4e periodieke begrotingswijziging verwacht.
• In de Algemene reserve wordt in 2025 voor het budget 'Onderhoud asfalt en elementverharding deels 2026' € 13.830 minder gestort dan begroot. Dit komt doordat de werkelijke lasten hoger zijn dan tijdens de 4e periodieke begrotingswijziging verwacht.
• In de Algemene reserve wordt in 2025 voor het budget 'Vervanging dekplanken Bolle Kickert uitstel naar 2026' € 47.219 minder gestort dan begroot. Dit komt doordat de werkelijke lasten hoger zijn dan tijdens de 4e periodieke begrotingswijziging verwacht.
  

Het overige verschil wordt verklaard door meerdere kleine mutaties.

Inkomsten:

Onttrekking uit de Algemene reserve:

• Uit de Algemene reserve wordt in 2025 voor € 69.382 minder onttrokken voor het project Diftar. De reden hiervoor is dat er in 2025 minder lasten waren dan vooraf begroot.
• Uit de Algemene reserve wordt in 2025 voor € 24.210 minder onttrokken voor het Doorschuiven Zuidhoornseweg Flexwoningen. De reden hiervoor is dat er in 2025 minder lasten waren dan vooraf begroot.

Het overige verschil wordt verklaard door meerdere kleine mutaties.